Javascript Slideshow
 Bản in     Gởi bài viết  
Tìm nguồn cát cho tương lai 

Tổng tài nguyên cát của Việt Nam chỉ ước khoảng khoảng 2,3 tỷ m3. Với tốc độ xây dựng như hiện nay thì chỉ chưa đầy 15 năm nữa, nguồn cung cát sẽ cạn kiệt. Thực tế này đòi hỏi Việt Nam phải nhanh chóng tìm ra nguồn nguyên liệu thay thế cát tự nhiên, nếu không muốn tương lai phải đi nhập khẩu…cát!

 
Dự báo, chưa đầy 15 năm nữa, nguồn cung cát tự nhiên sẽ cạn kiệt. Ảnh minh họa

*Đối diện nguy cơ thiếu cát

Theo Vụ Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng), hiện nguồn cát được cấp phép khai thác chỉ đáp ứng khoảng 60-65% nhu cầu của các thành phố lớn. Trong khi đó, Việt Nam đang phát triển hạ tầng rất nhanh và mạnh nên nhu cầu về nguyên liệu này không ngừng tăng cao.

Nếu như thống kê của năm 2015 cho thấy nhu cầu sử dụng cát chỉ vào khoảng 92 triệu m3 thì năm 2020 phải tăng lên đến 130 triệu m3.

Trong khi đó, tổng tài nguyên cát của Việt Nam chỉ ước khoảng khoảng 2,3 tỷ m3. Với tốc độ xây dựng như hiện nay, các chuyên gia trong lĩnh vực vật liệu xây dựng cho rằng, chỉ chưa đầy 15 năm nữa, nguồn cung cát sẽ cạn kiệt.

Lo ngại trước nguy cơ này, TS Đào Trọng Tứ, Giám đốc Trung tâm Phát triển bền vững tài nguyên nước và thích nghi biến đổi khí hậu (Hội Tưới tiêu Việt Nam, Mạng lưới sông ngòi Việt Nam) cho biết, hiện nay, cát phục vụ nhu cầu xây dựng, sản xuất của các địa phương có 2 nguồn chính. Một là từ các mỏ cát ở vùng núi, ở các bãi sông lớn. Hai là cát ở dưới đáy các dòng sông. 

Việc khai thác cát dưới lòng sông để bán hiện đang mang lại siêu lợi nhuận. Do đó các doanh nghiệp liên tục đẩy mạnh khai thác cát, kể cả chính thức hoặc khai thác lậu. Việc này diễn ra công khai tại nhiều dòng sông chảy qua các tỉnh, thành cả nước. Thậm chí cát còn được xuất khẩu.

Nếu không quy hoạch và không tìm loại vật liệu khác thay thế thì nguy cơ không còn cát để xây dựng là rất lớn.

*Tận thu – nhiều hệ lụy

Do không có một quy hoạch  khai thác cát khoa học, gia tăng tình trạng khai thác quá mức cho phép và trái phép đã và đang gây nên nhiều hậu quả như sạt lở, mất đất, ảnh hưởng đến phát  triển kinh tế, ổn định xã hội  của các địa phương và đất nước và cuộc sống của người dân.

Theo báo cáo của lực lượng chuyên trách quản lý đê điều, đối với các tuyến sông, có đến 93 khu vực lòng sông, bãi sông, trong phạm vi khoảng 118km đê xảy ra tình trạng hút cát. Qua báo cáo của các địa phương, cả nước có 737 điểm sạt lở với tổng chiều dài 1.257km.

Thậm chí, “trên sông Hồng, theo một số kết quả nghiên cứu gần đây của các cơ quan khoa học của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, lượng cát khi thác hằng năm giao động khoảng hơn 10 triệu m3 khiến cho lòng sông Hồng bị hạ thấp dẫn đến  mực nước sông hạ thấp. Việc này tác động rất lớn đến việc lấy nước của các công trình lấy nước tưới cho Đồng bằng sông Hồng, tác động tiêu cực đến môi trường và cảnh quan và cuộc sống của cộng đồng ven sông”, TS.Đào Trọng Tứ dẫn chứng.

Còn tại đồng bằng sông Cửu Long, tình trạng sạt lở đã đến mức báo động, mà nguyên nhân một phần là do khai thác cát quá mức.

*Tìm nguyên liệu thay thế

Theo ông Lê Thế Ngọc - Phó Vụ trưởng Vụ Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng), việc sử dụng các nguyên liệu thay thế cát đã được ứng dụng từ 10 năm nay. Hiện đã có các loại nguyên liệu thay thế cát như cát nghiền, tro, vỉ, thạch cao… đảm bảo các công năng của cát.

Tuy nhiên, thị trường vẫn chưa sử dụng nhiều các nguyên liệu này, một phần vì thói quen thích sử dụng cát tự nhiên đã ăn quá sâu trong suy nghĩ của người dùng.

Mới đây, Thủ tướng đã có quyết định 452/2017 phê duyệt đề án đẩy mạnh xử lý, sử dụng tro, xỉ, thạch cao của các nhà máy nhiệt điện, hóa chất, phân bón làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng và trong các công trình xây dựng. Quyết định này khi thực hiện sẽ bảo vệ môi trường và giảm sử dụng tài nguyên. Mục tiêu là đến năm 2020 phải xử lý và sử dụng khoảng 75 triệu tấn tro, xỉ, thạch cao vào sản xuất vật liệu xây dựng.

Theo yêu cầu của Thủ tướng, cần sớm đưa ra những định hướng, giải pháp, tiêu chuẩn cho vật liệu thay thế cát để đảm bảo cho quá trình phát triển.

Nguồn: Theo http://www.monre.gov.vn/

[Trở về]